آیا عایشه نسبت به حجابش بی اعتنا بود ؟

عایشه صدیقه اگر چنین شخصیتی داشت سرنوشت او همانند سرنوشت زن نوح و لوط می شد و در نکاح پیامبر باقی نمی ماند تا قرآن که گفت: "زنهای پیامبر مادران شما اند"، مقام مادری مومنان نصیب او هم شود. او به عنوان یکی از دانشمندان عصر طلای اسلام در گسترش سنت پیامبر نقش فعالی داشت. اما احادیثی که در این زمینه مورد سوء استفاده قرار گرفته است، به دور از برداشت یک انسان عاقل و با سواد می باشد. چون عایشه با رعایت حجاب برای دو تن از محارمش روش غسل رسول الله را توضیح داد نه بر یک غریبه و یا بدون حجاب.

لطفاً به سوالات و برداشت های نا بجای ذیل  توجه نموده و سپس روایات را مرور کنید:

اهل تشیع می گویند: یكى از امتیازات زن مسلمان حجاب او است و این از ضروریات دین است. 

اگر زنى آن را رعایت نكند معلوم مى‏شود هنوز ایمان در قلبش رسوخ نكرده است گر چه با گفتن شهادتین در زمره مسلمانان مى‏باشد، و اگر این امر از روى عمد و با علم به وجوب حجاب بوده باشد مرتكب گناهى بزرگ شده است. 

در بررسى حجاب عایشه با استفاده از روایات صحاح، روشن مى‏شود كه او به این مسأله اعتنائى نداشت.

چرا باید همسرى از همسران پیامبر ص ـ هر كه باشد ـ آنچنان بازیچه دست راویان حدیث قرار گیرد كه بنویسند عایشه در حضور نامحرم وضو مى‏گیرد و یا پشت پرده! غسل كردن را مى‏آموزد؟

و نیز نمى‏دانیم كه دیگران از عایشه چه دیده بودند كه نزد او آمده و كیفیت غسل پیامبر ص را نیز از او مى‏پرسیدند؟اف بر آنان كه براى رسیدن به مطامع شوم خود از همسر رسول خدا ص - اینگونه استفاده ابزارى كردند!

از احادیث ذیل استدلال نموده اند:

1- سلیمان بن یسار مى‏گوید: براى اینكه نزد عایشه بروم از او اجازه گرفتم. صداى مرا شناخت و گفت: سلیمانى؟ داخل شو كه تو مملوكى وچیزی برای آزادی تو باقی نمانده است. (1)2- أبو سلمة مى‏گوید: من و برادر عایشه بر او وارد شدیم. برادرش از او درباره غسل پیامبر پرسید. او ظرفى كه تقریبا گنجایش یك صاع داشت طلبید و بر سرش آب ریخت و بین ما و او حجاب بود.

3- سالم سبلان گفت: عایشه امانتداری او را پسندیده و اجیر كرده بود به من نشان داد كه رسول خدا ص چگونه وضو مى‏گرفت. سه بار دهن و بینی خود را شست، سه بار صورتش را شست سپس سه بار دست راستش و سه بار دست چپش را شست، سپس دستش را جلو سرش قرار داد و آن را یک بار تا آخر سرش كشید و دستش را سمت گوشهایش برد و بر دو گونه‏اش رد کرد. سالم گفت: وقتی غلام(مکاتب) بودم می آمدم، از من مخفی نمی شد. پیشروی من می نشست و با من صحبت می کرد تا اینکه یک روز گفتم: ای مادر مومنان برای من دعای برکت کن. گفت: آن چیست؟ گفتم: خداوند مرا آزاد کرد. گفت: خدا به تو برکت دهد و جلو من حجاب گرفت و تا به امروز او را ندیدم.

جواب....
دین اسلام متشکل از قرآن و سنت است. قرآن که در طی بیست و سه سال بر حسب نیاز و اتفاقات نازل می شد و سنت هم عبارت از گفتار، کردار و عملکرد پیامبر در مقابل دیگران بود که همه توسط شاگردان مکتب نبوی ضبط می شدند که برای دیگران بازگو شود. ازواج مطهرات در زندگی خصوصی پیامبر قرار داشتند، بیشتر از بقیه شاهد رفتار و کردار ایشان بودند به ویژه حضرت عایشه. محدثین و دانشمندان هم از موضوع کاملا آگاه بودند که از او دانش کسب می کردند و هم آنجه را که لازم بود حتی الامکان توضیح  می داد. کیفیت غسل رسول الله را بطور عملی فقط برای دو تن از محارمش توضیح داد و آنهم با حجاب؛ نه برای غریبه. 

خود رسول الله ص هم از آموزش عملی برای توضیح احکام استفاده نموده اند.سلیمان بن یسار که از عایشه اجازه خواست داخل شود و عایشه اجازه داد، او برده غریبه نبود بلکه برده مکاتب میمونه زن دیگر پیامبر ص بود ودر آنجا خدمت می کرد. با این وجود عمرش زیر 17 سال بود و عایشه در آن زمان بالای 50 سال عمر داشت، که جز آدم مریض نمی تواند گمان بد کند. چون سلیمان بن یسار در سال 34 هـ به دنیا آمد و میمونه در سال 51 در گذشت. 4
روایت نسائی ضعیف است چون عبد الملك بن مروان بن الحارث بن أبی ذباب راوی آن است و مجهول می باشد در میزان الاعتدلال ذهبی آمده است که فقط جعید به تنهای از او روایت دارد. 5
در مورد سالم سبلان تاریخ ابن أبی خیثمة و طبقات آمده است که برای زنهای پیامبر شتر را برای سوار شدن آماده می کرده است.6

1- صحیح البخاری » كتاب الشهادات » باب شهادة الأعمى وأمره ونكاحه وإنكاحه ومبایعته وقبوله فی التأذین وغیره وما یعرف بالأصوات

2-
248 حدثنا عبد الله بن محمد قال حدثنی عبد الصمد قال حدثنی شعبة قال حدثنی أبو بكر بن حفص قال سمعت أبا سلمة یقول دخلت أنا وأخو عائشة على عائشة فسألها أخوها عن غسل النبی صلى الله علیه وسلمفدعت بإناء نحوا من صاع فاغتسلت وأفاضت على رأسها وبیننا وبینها حجاب [ ص: 101 ] قال أبو عبد الله قال یزید بن هارون وبهز والجدی عن شعبة قدر صاع.  صحیح البخاری » كتاب الغسل» باب الغسل بالصاع ونحوه481 [ ص: 256 ] 320 وحدثنی عبید الله بن معاذ العنبری قال حدثنا أبی قال حدثنا شعبة عن أبی بكر بن حفص عن أبی سلمة بن عبد الرحمن قال دخلت على عائشةأنا وأخوها من الرضاعة فسألها عن غسل النبی صلى الله علیه وسلم من الجنابة فدعت بإناء قدر الصاع فاغتسلت وبیننا وبینها ستر وأفرغت على رأسها ثلاثا قال وكان أزواج النبی صلى الله علیه وسلم یأخذن من رءوسهن حتى تكون كالوفرة. صحیح مسلم » كتاب الحیض » باب القدر المستحب من الماء فی غسل227 أخبرنا محمد بن عبد الأعلى قال حدثنا خالد قال حدثنا شعبة عنأبی بكر بن حفص سمعت أبا سلمة یقول دخلت على عائشة رضی الله عنها وأخوها من الرضاعة فسألها عن غسل النبی صلى الله علیه وسلم فدعت بإناء فیه ماء قدر صاع فسترت سترا فاغتسلت فأفرغت على رأسها ثلاثا. سنن النسائی » كتاب الطهارة » باب ذكر القدر الذی یكتفی

3-
100 أخبرنا الحسین بن حریث قال حدثنا الفضل بن موسى عن جعید بن عبد الرحمن قال أخبرنی عبد الملك بن مروان بن الحارث بن أبی ذناب قال أخبرنی أبو عبد الله سالم سبلان قال وكانت عائشة تستعجب بأمانته وتستأجره فأرتنی كیف كان رسول الله صلى الله علیه وسلم یتوضأ فتمضمضت واستنثرت ثلاثا وغسلت وجهها ثلاثا ثم غسلت [ ص: 73 ] یدها الیمنى ثلاثا والیسرى ثلاثا ووضعت یدها فی مقدم رأسها ثم مسحت رأسها مسحة واحدة إلى مؤخره ثم أمرت یدها بأذنیها ثم مرت على الخدین قال سالم كنت آتیها مكاتبا ما تختفی منی فتجلس بین یدی وتتحدث معی حتى جئتها ذات یوم فقلت ادعی لی بالبركة یا أم المؤمنین قالت وما ذاك قلت أعتقنی الله قالت بارك الله لك وأرخت الحجاب دونی فلم أرها بعد ذلك الیوم. سنن النسائی » كتاب الطهارة » باب مسح المرأة

4-  الفقيه ، الإمام، عالم المدينة ومفتيها، أبو أيوب ، وقيل : أبو عبد الرحمن وأبو عبد الله ، المدني ، مولى أم المؤمنين ميمونة الهلالية ، وأخو عطاء بن يسار ، وعبد الملك وعبد الله . وقيل : كان سليمان مكاتبا لأم سلمة . وُلد في خلافة عثمان . فيكون مولده في أواخر أيام عثمان في سنة أربع وثلاثين .

الإسلامية > تراجم الأعلام > عرض الترجمة

5- 5247 - عبد الملك بن مروان [س] بن الحارث بن أبی ذباب الدوسی.عن سالم سبلان. تفرد عنه الجعید بن عبد الرحمن. میزان الاعتدال - الذهبی - ج ٢ - الصفحة ٦٦٤

6- سالم سبلان مولى بنی نصر بن معاویة من هوازن وكان أصله من أهل مصر وكان یرحل لأزواج النبی صلى الله علیه وسلم.الطبقات الكبرى ابن سعد
2349 - أخبرنی مصعب بن عبد الله ، قَالَ : سالم سبلان مولی بنی نصر أصله من أهل مصر ، وكان یرحل لأزواج النَّبِیّ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ روى عن عائشة.تاریخ ابن أبی خیثمة » تسمیة من كان بالمدینة بعد رَسُول اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ ... » سالم سبلان

****************************************************************************************************************************************************