اقوال علما در مورد تعداد کشته شدگان با ھم اختلاف دارد. ابن أبی خیثم بیان کرده تعداد کشته شدگان صفین به ھفتاد ھزار نفر میرسید که بیست و پنج ھزار نفر از سپاه عراق و چھل و پنج ھزار نفر از سپاه شام بودند.(1)
ابن قیم میگوید: در صفین ھفتاد ھزار نفر یا تعدای بیش از این کشته شدند.(2) شکی نیست که این آمار دقیق نمی باشد و صرفاً عددھای خیالی ھستند، زیرا جنگ واقعی سه روز ادامه داشت و شبھا نیز جنگ تعطیل میشد و فقط در شب جمعه جنگ ادامه داشت.(3) بنابراین میتوان گفت که جنگ در حدود سی ساعت ادامه داشت. ھرقدر ھم جنگ سخت بوده باشد به شدت نبرد قادسیه نمی رسد که در آن ھشت ھزار و پانصد نفر به قتل رسیدند.(4) در نتیجه عقلاً مشکل است که بتوان این روایات را که این ارقام بزرگ را بیان کرده اند پذیرفت.
[1]- الأنباء، قضاعی، ص59 به نقل از خلافة علی، ص246.
[2]- الصواعق المرسلة1/377. سند آن ذکر نشده است.
[3]- الدولة الأمویة، ص360-362.
[4]- تاریخ طبری4/388.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر